Sağlık Bakanlığı deprem bölgesinde mecburen konteynerlerde hizmet veren aile sağlığı merkezlerinin (ASM) ödeneğini düşürmeye hazırlanıyor. Bakanlık Hatay’da her şey normalmiş gibi, konteynerlere yerleştirdiği ASM’lerin tüm mevzuata uymasını bekliyor.
Kahramanmaraş merkezli depremi üzerinden 31 ay geçmesine rağmen, bölgedeki ASM’lerin çoğu konteynerlerde. Aşırı sıcağın altında, saatler süren elektrik ve internet kesintilerine rağmen hizmet vermeye çalışan ASM’ler bir yandan da bakanlığın ‘mobing‘iyle karşı karşıya.
Hatay’da sağlık il müdürlüğü ekipleri konteyner ve prefabriklerdeki ASM’lere giderek koşullarından ötürü derecelerini, dolayısıyla da ödemelerini düşürmenin ilk adımını attı. ASM’ler olanakları ve hizmetlerine göre A, B, C ve D olmak üzere dört kategoriye ayrılıyor. Bakanlığın ödemeleri de bunlara göre değişiyor.
Dört günde denetimlerin tamamlanması istendi
Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’nın (SES) geçen ay yayınladığı Şubat 2023 Depremleri 30’uncu Ay Değerlendirme Raporu’na göre Hatay’da 56 ASM depremde yıkılmışken depremden sonra yalnızca iki ASM yapılabildi.
Ocaktan sonra yıkım kararı verilen 20 ASM daha boşaltılarak konteynere geçirildi. Hatay’da halen 196 ASM’nin 80’ni (yüzde 41’i) konteynerde hizmet veriyor. İlde toplam 250 aile hekimi konteynerde görev yapıyor.
Antakya merkezde depremden önce binası olan 44 ASM varken, depremden sonra binası olan ASM sayısı sadece 11.
25 Temmuz’da Konteyner ve prefabriktekiler dahil ASM’lere ‘Sınıfınıza (grup) göre gereklilikleri yerine getirin‘ içerikli resmi yazı gönderilmişti.
En son 25 Ağustos’ta Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, ilçe sağlık müdürlüklerine bir yazı yazarak 29 Ağustos mesai bitimine kadar tüm konteyner ve prefabrik yapılarda hizmet veren ASM’lerin denetlenip sınıf şartlarına bakılmasını istedi.
Özetle, bakanlık afet sonrası koşulları göz ardı ederek her şey ‘normal‘miş gibi ödeme yapmaya hazırlandı.
Gruptan düşürme nedeniyle ASM’lere ilave ödenekler kesilecek. Burada çalışan 200’e yakın ASM çalışanı ve temizlik hizmeti emekçisi işsiz kalacak.
Her şey normalmiş gibi koşulların sağlanması bekleniyor
Hatay’da aile hekimliği yapan TTB Merkez Konseyi üyesi Dr. Ali Kanatlı şunları söyledi:
“Biz yaklaşık 250 aile hekimi konteynerde görev yapıyor diyorduk. Bakanlık bu sayıyı 281 diye açıkladı.
Yine 86 ASM’nin konteynerde olduğunu biliyorduk. Bakanlık bu sayıyı 96 diye açıkladı. Sayı giderek artıyor.
Çünkü mevcut ayaktakilerin de birçoğunu yıkacaklar. Hal böyleyken denetimler yapıldı, tutanaklar tutuldu. Uymayanlara gruplarının düşürüleceği söylendi.
Bu konteynerleri bize bakanlık gösterdi. Gruba uymuyor dedikleri yerler onların yerleştirdiği konteynerler. İki buçuk yılın sonunda ‘Artık siz grubu karşılamıyorsunuz. Gruptan düşüreceğiz sizi’ diyorlar.
Sürekli elektrik kesiliyor. Birçok mahallede internet yok varsa da düzenli değil. Koşullar böyleyken bizden Türkiye’deki diğer ASM’lerde çalışan aile hekimlerinin tabi olduğu koşulları sağlamamızı bekliyorlar.
Nereye gidelim? Konteynerden çıkıp, kiralayabileceğimiz yer yok. Ev bile bulunamıyor.”
Kanatlı söz konusu denetimlerin Hatay’da yapıldığını, ancak yakın zamanda depremden etkilenen diğer illere de geçmesini beklediklerini sözlerine ekledi.
AHESEN: 70 boş ASM birimi var, gelen yok!
Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, bu ASM’lerin zaten yetersiz ödeneğinin azaltılmasının vicdansızlık olduğunu söyledi: “Depremin yarattığı sıkıntıları çözmek aile hekimlerinin değil, Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlüklerinin sorumluluğu.”
Depremin ardından nüfus kaybı, yetersiz bina şartları ve zorlu yaşam koşullarıyla mücadele eden aile hekimliği çalışanlarının fedakarca görev yaptığını belirten Dr. Kandemir, ödenek kesintisinin hem sağlık çalışanlarını hem de vatandaşları mağdur edeceğini söyledi.
AHESEN Hatay İl Temsilcisi Dr. Nihat Fahlıoğulları, 230 ASM’nin kapanma riskiyle karşı karşıya olduğunu ekledi. 70 ASM kadrosunun aylardır boş olduğunu ve tercih edilmediğini belirken Fahlıoğulları, şöyle devam etti:
“Henüz hiçbir şey normalleşmemişken bu anlamsız uygulama boş birimlerin artmasına, halk sağlığının tehlikeye girmesine yol açacak.
İdare ya asgari fizik şartları karşılayan binalar temin etmeli ya da bu uygulamayı koşullar düzelene kadar durdurmalı.”
