HD İskenderun Şube Eşbaşkanı Yusuf BERKYÜREK 20 Kasım 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme,ile ilgili bir basın açıklaması yaparak Çocukların Hakları, Özgürlükleri için Mücadelede ettiklerini açıkladı

Berkyürek açıklamasının devamında şunları söyledi
20 Kasım 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocukların yaşama, gelişme, korunma ve katılım haklarını güvence altına alan temel uluslararası insan hakları belgesidir. Ancak aradan geçen yıllara rağmen milyonlarca çocuk; yoksulluk, eşitsizlik, ayrımcılık, şiddet, emek sömürüsü, savaş ve çatışmalar nedeniyle en temel haklarından mahrum bırakılmaktadır.
Çocuk haklarının uluslararası sözleşmelerde tanınması, bu hakların yaşamda karşılık bulması için yeterli değildir. Çocukların yaşam koşulları, ekonomik, toplumsal ve siyasal politikaların doğrudan sonucudur. Yeterli beslenemeyen, sağlıklı barınma koşullarına erişemeyen, eğitim olanaklarından yararlanamayan ve sosyal yaşama katılamayan çocukların gelişim hakları ihlal edilmektedir. Çocuk yoksulluğu yalnızca ekonomik bir sorun değil; beslenme, barınma, sağlık, eğitim ve eşit yaşam olanaklarına erişimi engelleyen çok boyutlu bir hak ihlalidir. Çocukların temel ihtiyaçlarının karşılanması sosyal yardım konusu değil, devletin yerine getirmesi gereken kamusal bir yükümlülüktür.
Çocuk işçiliği, çocukların eğitim, sağlık, gelişim ve güvenli yaşam haklarının ihlalidir. Çocukların ucuz iş gücü olarak görülmesi, eğitimden koparılarak çalışma yaşamına dâhil edilmesi ve güvencesiz koşullarda çalıştırılması kabul edilemez. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çocukların üretim süreçlerine dâhil edilmesi, işyerlerinde karşı karşıya kaldıkları riskler ve iş cinayetleri, mesleki eğitim uygulamalarının çocuk hakları bakımından yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Eğitim hakkı, çocukların emek gücünden yararlanılmasının gerekçesi haline getirilemez. Mesleki eğitim, çocukların güvenliğini, gelişimini ve eğitim hakkını esas alan bir anlayışla yürütülmelidir.
Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları, çocuk hakları ihlallerinin birden fazla boyutuyla karşı karşıya kalmaktadır. Mevsimlik göç nedeniyle eğitim sürekliliği bozulan, tarım alanlarında çalıştırılan, sağlıksız barınma koşullarında yaşamak zorunda bırakılan çocuklar; temiz suya, sağlık hizmetlerine ve sosyal olanaklara erişimde ciddi engeller yaşamaktadır. Bu tabloyu ailelerin bireysel tercihleriyle açıklamak, sorunun yapısal nedenlerini ve kamusal sorumluluğu görünmez kılmaktadır. Çocukların eğitim, sağlık, barınma ve korunma haklarına erişimi, ailelerin ekonomik koşullarına veya yaşadıkları bölgeye bağlı olmaksızın güvence altına alınmalıdır.
Çocukların güvenli yaşam hakkı, yalnızca fiziksel şiddetten korunmayı değil; ihmal, istismar, sömürü, ayrımcılık ve her türlü şiddetten uzak bir yaşam sürmelerini de kapsar. Evde, okulda, sokakta, işyerinde, bakım kurumlarında ve dijital alanlarda çocukların güvenliğini sağlayacak etkili koruyucu ve önleyici mekanizmalar oluşturulmalıdır. Çocuklara yönelik ihlallerde etkin soruşturma yürütülmeli, cezasızlıkla mücadele edilmeli ve çocukların başvurabilecekleri erişilebilir, bağımsız mekanizmalar güçlendirilmelidir. Koruma politikaları yalnızca ihlal gerçekleştikten sonra müdahale eden değil, riskleri önceden tespit eden ve çocuğun yüksek yararını esas alan bir anlayışla oluşturulmalıdır.
Özgürlüğünden yoksun bırakılan çocuklar da çocuk hakları bakımından özel koruma gerektiren bir gruptur. Çocukların tutuklanması ve hapsedilmesi son çare olmalı, mümkün olan en kısa süreyle sınırlandırılmalı; özgürlükten yoksun bırakma yerine çocuğun yüksek yararını gözeten alternatif tedbirler uygulanmalıdır. Çocuk mahpusların eğitim, sağlık, gelişim ve aile ilişkileri güvence altına alınmalı; yetişkinlerden ayrı tutulmaları ve her türlü kötü muameleye karşı korunmaları sağlanmalıdır. Çocuk adalet sistemi, cezalandırmayı değil çocuğun haklarını, ihtiyaçlarını, toplumsal koşullarını ve yeniden toplumsal yaşama katılımını esas almalıdır.
Türkiye’nin Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye koyduğu çekinceler, çocukların dilsel, kültürel ve kimliksel haklarının bütünlüklü biçimde güvence altına alınmasının önünde önemli bir sorun oluşturmaktadır. Türkiye, Sözleşme’nin 17, 29 ve 30. maddelerine, bu maddelerin hükümlerini Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması’nın hükümlerine ve ruhuna uygun olarak yorumlama hakkını saklı tuttuğunu belirterek çekince koymuştur. Söz konusu maddeler; çocukların farklı kaynaklardan bilgiye erişimini, dilsel ihtiyaçlarının gözetilmesini, eğitimin insan haklarına, kültürel kimliğe, dile ve değerlere saygı temelinde şekillenmesini ve azınlıklara mensup çocukların kendi kültürlerini yaşama, dinlerini açıklama ve uygulama, kendi dillerini kullanma haklarını düzenlemektedir. Çocuk haklarının evrenselliği gereği hiçbir çocuk anadili, kültürel kimliği veya inancı nedeniyle haklarından yoksun bırakılamaz. Bu nedenle Türkiye’nin, Sözleşme’nin 17, 29 ve 30. madde
İnsan Hakları Derneği Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu olarak, çocuk haklarının korunmasının bir tercih değil, devletin hukuki ve siyasi sorumluluğu olduğunu vurguluyoruz. Bu doğrultuda;
- MESEM uygulamalarının çocukların eğitim, sağlık, gelişim ve yaşam haklarını güvence altına alacak biçimde düzenlenmesini; çocukların ucuz iş gücü olarak kullanılmasına son verilmesini,
- Çocuk işçiliğinin bütün biçimleriyle ortadan kaldırılması için etkin denetim ve önleyici politikaların hayata geçirilmesini,
- Çocuk yoksulluğuyla mücadele edilmesini; her çocuğun yeterli beslenme, barınma, sağlık, eğitim ve sosyal yaşama katılım hakkının güvence altına alınmasını,
- Mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitim sürekliliğinin sağlanmasını; sağlıklı barınma, temiz su, sağlık hizmetleri ve güvenli yaşam koşullarına erişimlerinin güvence altına alınmasını,
- Çocuk ölümlerinin önlenmesi için çocuk iş cinayetleri, şiddet, ihmal, istismar, trafik kazaları ve diğer önlenebilir ölüm nedenlerine ilişkin etkili izleme, denetim ve önleme mekanizmalarının oluşturulmasını; sorumluların etkin biçimde soruşturulmasını,
- Çocuklara yönelik şiddet, istismar, ihmal ve sömürüyle mücadelede etkin koruma ve adalet mekanizmalarının işletilmesini, cezasızlığa son verilmesini,
- Özgürlüğünden yoksun bırakılan çocukların haklarının güvence altına alınmasını; tutuklama ve hapis uygulamalarının son çare olarak değerlendirilmesini, alternatif tedbirlerin yaygınlaştırılmasını ve çocukların toplumsal yaşama yeniden katılımlarının desteklenmesini,
- Çocukların karıştığı suç iddiaları üzerinden hedef gösterilmesine, damgalanmasına ve ayrımcı söylemlere maruz bırakılmasına son verilmesini; çocukların kimliklerinin ve özel hayatlarının korunmasını,
- Çocuk adalet sisteminin cezalandırıcı değil, çocuğun yüksek yararını, haklarını ve toplumsal koşullarını esas alan koruyucu, önleyici ve onarıcı bir yaklaşımla düzenlenmesini,
- Savaş ve silahlı çatışmaların çocuklar üzerindeki yıkıcı etkilerinin ortadan kaldırılmasını; çocukların yaşam ve barış haklarının korunmasını,
- Türkiye’nin Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 17, 29 ve 30. maddelerine koyduğu çekincelerin kaldırılmasını; çocukların anadilini kullanma, kültürel yaşama katılma ve kimlikleriyle özgürce yaşama haklarının güvence altına alınmasını,
- Çocukların kendilerini ilgilendiren bütün karar ve süreçlere özgürce katılabilmelerinin sağlanmasını,
- Çocuk hakları alanında çalışan bağımsız sivil toplum örgütlerinin çalışmalarının desteklenmesini ve karar alma süreçlerine katılımlarının önündeki engellerin kaldırılmasını talep ediyoruz.
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nü yalnızca çocuk haklarının hatırlandığı sembolik bir gün olarak değil, çocukların maruz bırakıldığı hak ihlallerine karşı mücadeleyi büyütme ve sorumluları yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırma günü olarak değerlendiriyoruz. Çocukların çalıştırılmadığı, yoksulluğa mahkûm edilmediği, eğitimden mahrum bırakılmadığı, şiddete ve savaşa maruz kalmadığı; özgür, eşit, güvenli ve barış içinde yaşayabildiği bir toplum mümkündür.