CHP Hatay Milletvekili Suzan Şahin TBMM Başkanlığına bir önerge vererek ülkede yaşanan orman yangınları ve orman yangın yollarının araştırılmasını istedi
Vekil Şahin in araştırma önergesi Şöyle:
Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de ormanların sürdürülebilir yönetimini tehlikeye atan etkenlerin başında orman yangınları gelmektedir. Ülkemiz yüzölçümünün %27.2’sini oluşturan ve toplam alanı 21188746 ha olan ormanlarımızın öncelikle korunması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle ülkemizdeki orman yolları ile yangın emniyet yol ve şeritlerinin orman yangınları ile mücadeledeki rolü çok önemlidir. Orman yangınlarına erken müdahelede ulaşım olanakları önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Yangın noktası ile yangın ekipleri arasındaki ulaşım mesafesinin kısa olması, yangına erken müdahelede önemli rol oynamaktadır. Yangın emniyet yol ve şeritlerinin orman yol şebeke planına dahil olması durumunda, yangına erken müdahele olanağı daha kısa mesafede ve daha kısa sürede gerçekleştirilmektedir. 2006 yılı verilerine göre ülkemizin 201810 km olan toplam orman yol ihtiyacının 143251 km’si, 25544 km olan yangın emniyet yolu ihtiyacının17832 km’si ve 8899 km yangın emniyet şeridinin yapımı tamamlanmıştır. Daha açık bir ifade ile 1937 tarihli 3116 sayılı Orman Kanunu ile orman yolları, yangın emniyet yol ve şeritlerinin orman yangınlarının önlenmesindeki işlevleri belirtilmiş, ancak 81 yıl geçmesine rağmen bu tesislerin inşaası henüz tamamlanamamıştır.
Anayasamızın 169. maddesi ile 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 68-110. maddeleri orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi ile ilgili organizasyon oluşturma ve koruma görevini Orman Genel Müdürlüğü’ne vermektedir. Orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesiyle ilgili her türlü faaliyet; 01.01.1995 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 285 Sayılı “Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Uygulama Esasları” tebliğine göre yürütülmektedir.
Ülkemiz ormanlarını tehdit eden orman yangınlarına karşı alınması gereken önlemler konusunda yapılacak çalışmaların disiplinler arası bir çalışma olması gerekmektedir. Örneğin ilk ve erken müdahelenin önemli olduğu bir yangında ulaşım unsuru ihmal edildiğinde telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğabilmektedir. Bu bağlamda tesis edilen yangın emniyet yol ve şeritlerinin öngörülen işlevlerini eksiksiz olarak yerine getirebilmeleri için genel orman yol ağları ile birlikte planlanmaları, planlama ilkelerinin rasyonel olarak belirlenmeleri ve planlamaya ilişkin verilerin sağlıklı bir şekilde ortaya konması gerekmektedir.
Ülkemizde orman yol ağı planlaması çalışmalarına 1964 yılında başlanmış ve çalışmalar 1974
yılında sonuçlandırılmıştır. Bu planlarda salt prodüktif ormanların işletmeye açılmasının
amaçlanmış olması, baltalık ve bozuk ormanlarda yapılacak üretim ve ağaçlandırma çalışmaları ile orman yangınları ile mücadele çalışmalarının gözönünde tutulması bu planların revizyonu gerektiren yeni düzenleme ile toplam orman yolu gereksinimi 201810 km olarak belirlenmiştir.
Ormancılık faaliyetlerinin yürütülmesinde, yangınlara erken müdahelede yeterli ve bakımlı bir yol şebekesinin varlığı büyük önem taşımaktadır. Bu yollara bağlanacak yangın emniyet yol ve şeritleri ormandaki ulaşım sistemini daha etkin hale getirmektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere, ülkemiz ormanlarının korunmasında koruyucu, önleyici ve yangınların söndürülmesi sırasında çok önemli fonksiyonları olan orman yolları, yangın emiyet yol ve şeritlerinin inşa çalışmaları yasal zorunluluklara rağmen bitirilememiştir. Daha açık bir ifade ile 1937 tarihli 3116 sayılı Orman Kanunu ile orman yolları, yangın emniyet yol ve şeritlerinin orman yangınlarının önlenmesindeki işlevleri belirtilmiş, ancak 81 yıl geçmesine rağmen bu tesislerin inşası henüz tamamlanamamıştır. Mevcut yapım programı ve 2018 yılı verilerine göre orman yollarının inşası (tesis edilme programına göre yılda 1000 km inşa edilirse) 47 yıl sonra 2065 yılında, yangın emniyet yollarının inşası (tesis edilme programına göre yılda 200 km inşa edilirse) ise 27 yıl sonra 2045 yılında tamalanması öngörülmektedir. Bu nedenle orman yolları, yangın emniyet yol ve şeritlerinin genel planlama ve uygulama esasları içerisinde orman yangınlarına en hassas bölgelerde yoğunlaşmak üzere en kısa sürede bitirilmesi gerekmektedir.
Anayasanın 169. Maddesi ve 6831 sayılı Orman Kanunu’na göre ormanların korunması devletin güvencesi altındadır.
Bu bilgiler ışığında;
Doğal tahribatı önlemesi, bir takım doğal afetlerin engellenmesi, oluşan afetlerin ise en az zararla atlatılmasının yanında oksijen kaynağı, ekonolojik sistemin dengeleyici unsuru gibi işlevleri bulunan ormanlarımızda çıkacak potansiyel yangınlara erken müdahale edilmesi ve en az zararla yangınlara erken müdahale edilmesi amacıyla; orman yollarının inşası ve yangın emniyet yollarının inşası faaliyetlerinin araştırılarak tespit edilmesi ve çözüm önerilerinin belirlenmesi ile ülkemizin akciğeri olan ormanların korunması amacıyla Yüce Meclis’in ve halkımızın bilgilendirilmesi amacıyla Anayasanın 98. İç Tüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince, Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.
