Hatay’da hudut bölgesinde görevli askerler, haziran ayında bir sınır karakolundan dönerken, köy yolunda önlerini kesen çocuklara su verdikleri için soruşturmaya uğradı. İfadelerinde suyu insani nedenlerle çocuklara verdiklerini anlatan askerler cezalandırılmadı ama suyun alındığı karakol deposundan sorumlu karakol astsubayı, güvenlik zaafiyeti gerekçesiyle “emre itaatsizlik”ten ceza aldı. Astsubay hakkında ayrıca, “Denetim görevini ihmal ederek zimmet veya irtikap suçunun işlenmesine imkan sağlama” eylemini gerçekleştirdiği gerekçesiyle “soruşturma izni” verildi.

Köylü çocuklara “su verme soruşturması” yaz başında, Hatay’ın Altınözü ilçesindeki bir hudut karakolundan yakıt ikmalinde görevli askerlerin başına geldi. Soruşturma evrakına göre, hudut bölüğünde görevli askerler, 10 Haziran 2025’te bir askeri tankerle hudut karakolundan yakıt ikmal etti. Dönüş yolunda bir köyden geçtikleri sırada, köyün çocukları, askeri tankeri görünce el sallayarak ve seslenerek aracın önünü kesti. Bu ilgiye karşılık vererek araçtan inen askerler, sıcaktan bunalan ve su isteyen çocuklara, karakoldan aldıkları pet şişe sulardan dağıttı. Fakat o sırada bölük komutanı, aracıyla aynı yerden geçiyordu ve çocuklara su verildiğini gördü. Bölük komutanı piyade üsteğmen, uzman çavuşların köydeki çocuklara su vermesini tutanak altına aldırdı ve “çocuklara su verme” soruşturması böyle başladı.

Köy yolunda durdukları sırada komutan gördü

Soruşturma evrakına göre, Hatay’da Suriye sınırındaki Karbeyaz Hudut Karakolu’na yakıt ikmali için gelen bölük komutanlığında görevli uzman çavuşlar, karakoldaki depo sorumlusundan su istedi. Sorumlu erden aldıkları pet suları tankere koyup, ikmalin ardından yola çıkan uzman çavuşlar, Yolağzı köyü yakınında su isteyen çocuklarla karşılaştı ve çocuklara bu sulardan verdi. Olaya şahit olan bölük komutanı üsteğmenin tutturduğu tutanağa göre, uzman çavuşlar neden yolda bekledikleri ve neden 5-6 koli (35-40 adet) su indirdikleri sorularına karşılık önce, “Yan kapaklar açıktı, sular düştü” yanıtını verdi, “Düşmüş gibi durmuyor” denildiğinde ise suyu çocuklara vermek için indirdiklerini itiraf etti.

Disiplin soruşturması başlatıldı

Bu tutanakla 3’üncü Hudut Tabur Komutanlığı, olayın araştırılması amacıyla 19 Haziran 2025’te disiplin soruşturması başlattı. Disiplin heyeti, soruşturma kapsamında olayla ilişkili karakol depo sorumlusu piyade er, askeri araçtaki iki uzman çavuş, bölük komutanı üsteğmenin şoförü ve habercisi iki erin bilgilerine başvurdu.

Soruşturmada, tankerde görevli askerlere, “5-6 koli su vermeye teşebbüs ettiğiniz tespit edilmiştir. Yola çıkan grupta takribi 6-7 çocuk olmasına rağmen neden 5-6 koli (35-40 adet) su indirdiniz?” sorusu yöneltildi, ayrıca, daha önce köylülere bu şekilde istihkak ürün verip vermedikleri soruldu. Askerlerin cevabı, “Şahısların çocuk olmaları nedeniyle şefkat duygusuyla su verilmesinden ibarettir” şeklinde oldu. Suyu veren uzman çavuş da “Olayın aniden meydana gelmesi ve şahısların çocuk olmaları nedeniyle şefkat duygusuyla suları paylaşmak istedim” dedi.

“Depolardan malzeme verilmesi işlemlerine nezaret yükümlülüğünü ihmal etti”

Disiplin soruşturmasının sonucunda, olay günü karakolda görevli astsubaya, “emre itaatsizlik” suçu kapsamında, “yakıt ikmaline nezaret etmediği ve depodan malzeme alınmasına neden olduğu” gerekçesiyle aylıktan kesme cezası verildi. Astsubayın, TSK Disiplin Kanunu’nda yer alan “emre itaatsizlik” suçunu işlediği belirtilen kararda, gerekçe olarak şunlar ifade edildi:

“Karbeyaz Hudut Karakolu’nda bulunan benzinlik, kantin, silahlık, istihkak deposu, şarjörlük, sivil eşya ve malzemelik depolarının anahtarlarının depo sorumlusu personele verildiği, yakıt ikmali yapılması ve depolardan malzeme verilmesi esnasında Karakol Astsubayı’nın görev saatlerinde nezaret etmesi gerekirken nezaret etmeyerek yalnızca yakıt ikmal defterini imzalamakla yetindiği, soruşturmaya konu olayın meydana geldiği saatte depo anahtarlarının Karakol Astsubayında olması gerekirken bulunmaması nedeniyle ve yakıt ikmali ve depolardan malzeme verilmesi işlemlerine nezaret yükümlülüğünü ihmal etmesi nedeniyle depoda bulunan suların izinsiz bir şekilde alınarak sivil vatandaşlara verilmesi şeklinde gerçekleştirilen eylemin meydana gelmesine sebebiyet verdiği belirlenmiştir.”

Aylıktan kesme cezası verilen astsubay, 23 Temmuz’da karara itiraz etti. İtirazın kabul edilmemesi üzerine ceza, 21 Ağustos 2025’te kesinleşti. Kara Kuvvetleri Komutanlığı 10’uncu Hudut Tugay Komutanlığı Disiplin Subaylığı, kararın gerekçesini, “Depoda kilit altında bulunan suların izinsiz şekilde sivil vatandaşlara verilmesi ile ilgili olaya her ne kadar devlet zararının doğmadığı iddia edilmiş olsa da bu durumun ‘güvenlik zaafiyeti yarattığı ve depodaki diğer malzemeleri de tehlikeye attığı’ açıktır” sözleriyle açıkladı.

Ön inceleme sonucu: Zimmet veya irtikap suçunun işlenmesine imkan sağlama

Disiplin soruşturmasındaki tespitler üzerine 10’uncu Hudut Tugay Komutanlığı, konunun Cumhuriyet Savcıları’nca incelenip incelenemeyeceğinin tespit edilmesi için 14 Ağustos’ta ön inceleme başlattı. Ön incelemede, “olayın meydana geldiği saatte depo anahtarlarının karakol astsubayında bulunmaması nedeniyle, yakıt ikmaline nezaret etmediği için depoda bulunan suların izinsiz bir şekilde alınarak sivil vatandaşlara verilmesine neden olduğu” sonucuna varıldı. Astsubayın, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Madde 251/2 hükmünde düzenlenen, “Denetim görevini ihmal ederek zimmet veya irtikap suçunun işlenmesine imkan sağlama” eylemini gerçekleştirdiği değerlendirilen ön incelemede, astsubayla ilgili “soruşturma izni verilebilir” değerlendirmesi yapıldı.

Bu tespit üzerine, karakol astsubayı hakkında, “Anahtarları depo sorumlusu olarak görevlendirilen ere teslim etmiş olduğu ve yakıt ikmalinde bizzat bulunması gerektiği halde bulunmayarak sorumluluğunu yerine getirmediği” tespitiyle soruşturma izni verilmesine 25 Ağustos’ta karar verildi.

Karara itiraz edildi: “Ceza insanilikten uzak, TSK’nın gelenekleriyle bağdaşmıyor”

Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı 10’uncu Hudut Tugay Komutanlığı’nın “soruşturma izni verilmesi” kararına astsubayın avukatları, 5 Eylül’de Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne başvurarak itiraz etti.

İtiraz dilekçesinde, bu tip kumanya ve su gibi günlük sarf malzemelerinden talep edilmesinde, malzemelerin, rütbeli askeri personele teslim edilmesinde askeri işleyiş ve uygulamalara aykırı bir yön bulunmadığı ifade edilerek, suların zimmetli malzeme olmadığı ve zimmetli ordu malzemelerinin depolandığı yerden farklı bir mahalde muhafaza edildiğinin altı çizildi.

“İnsani nedenlerle su verilmesi, suç yada disiplinsizlik olarak tanımlanamaz” 

Ceza alan karakol astsubayının, TSK’da göreve başladığı günden bu yana 60 civarında takdirnamesinin bulunduğu, disiplinli ve geçmişi başarılarla dolu bir asker olduğu vurgulanan dilekçede, şunlar kaydedildi:

“Türk Silahlı Kuvvetlerinde daha önce de aynı yönde uygulamalar yapıldığı, örneğin Hakkari Komando Tugayında kazanda artan ve kullanılmamış yemeğin Otluca köyündeki fakir yurttaşlara muhtar aracılığıyla dağıtıldığı, operasyon ve askeri faaliyetlerde çocuklara her zaman oyuncak, kumanya, şeker ve su gibi malzemelerin verildiği, bu tip faaliyetlerin, Türk Silahlı Kuvvetlerinin halk nezdindeki itibarının artırılması için özellikle yapıldığı ve bugüne kadar da uygulana geldiği, dolayısıyla yola çıkan köylü çocuklara araçtaki sulardan bir kısmının insani nedenlerle verilmesinin suç yada disiplinsizlik olarak tanımlanmasının kabulünün mümkün olmadığı kanaatindeyiz. Suçlamanın, insanilikten uzak, TSK’nın gelenekleri, uygulamaları ve töresi ile bağdaşmayan, esasen hukuki bir vasfı da bulunmayan bir suçlama niteliğinde olduğu düşüncesindeyiz.

“Çocuklara su dağıtan askerler takdir edilmeli”

Bir eleştiri mahiyetinde ifade etmek gerekirse bu tip tuhaf uygulamaların, özellikle subaylık mesleğinin temel okulu olan Harp Okulunda yetişmemiş, üniversite mezunu sözleşmeli subaylar tarafından, bilgisizlik ve askeri nosyonun kazanılmamış olması sebebiyle gerçekleştirildiği, esasen çocuklara su dağıtan Piyade Uzman Çavuş’un ve bu uygulamanın içinde olduğu kabul edilen müvekkil davacı Piyade Astsubay Kıdemli Çavuş’un değil cezalandırılmak, takdir edilmesi gerekirken, aksi yönde yapılan uygulamanın açıkça yasaya aykırı, keyfi ve TSK’nın yerleşik askeri işleyişinde ki bilgisizlikten kaynaklandığı cihetiyle olayın tüm yönleri gözetilip, soruşturmaya konu uygulamayı yapan askeri personelin maddi menfaatinin bulunmadığı, olaya ilişkin olarak herhangi bir askeri personel hakkında zimmet yada irtikap suçundan işlem yapılmadığı ve bu yönde soruşturma izni veren komutanlık tarafından işlem tesis edilmediği, yetkili Başsavcılıktan talepte de bulunulmadığı nazara alınarak, açıkça yasaya aykırı ve keyfi olan T.C. Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı 10’uncu Hudut Tugay Komutanlığının ‘Soruşturma İzni Verilmesine’ Dair işleminin 4483 sayılı kanunun 9/2nci maddesi gereğince itirazen incelenerek kaldırılması gerektiği düşüncesindeyiz.”

Karakol sorumlusu astsubay hakkındaki soruşturma izni verilmesi kararının kaldırılması talebi, Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nce ele alınacak.